تبليغاتX
مریوان
جیهانێكی بێ كورد!!
جیهانێكی بێ كورد!!

نووسینی: سه‌لاحه‌دین بایه‌زیدی

ئه‌ژماری كورد له‌ توركیا له‌ وڵاته‌كانی جیرانی زیاتره‌، به‌ڵام ئه‌م ده‌وڵه‌ته‌ زۆر نیگاتیڤانه‌تر هه‌ڵس و كه‌وتی له‌ گه‌ڵ كردوون و تا هه‌نووكه‌ش هه‌وڵ ده‌دات مه‌جودییه‌تی گه‌ڵێك ژێر پێ بخات. ئه‌گه‌ر ده‌وڵه‌تانی وه‌ك ئێران و سوریا به‌ شێوازی جۆراوجۆر هه‌وڵی كپ كردنی ده‌نگی كورد ده‌ده‌ن، ئه‌وا ده‌وڵه‌تی توركیا راشكاوانه‌ و بێ په‌رده‌ به‌م كاره‌ هه‌ڵده‌ستێ. ئه‌م هه‌ڵس و كه‌وته‌ ته‌نیا به‌رته‌سك نابێته‌وه‌ به‌ سنووره‌كانی نێوخۆی وڵاته‌كه‌ی، بگره‌ مافی هه‌ره‌جۆره‌ ده‌ستێوه‌ردانێك به‌ خۆی ده‌دات سه‌باره‌ت به‌و پێشكه‌وتنانه‌ی كه‌ رووبه‌رِووی گه‌لی كورد له‌ پارچه‌كانی تر ده‌بنه‌وه‌.

هه‌ر له‌ سه‌ركه‌وتنی كۆماری توركیاوه‌ تا ئیمرِۆ ئه‌گه‌ر ده‌وڵه‌ت راسته‌وخۆ به‌ ده‌ست ژه‌نه‌رِاڵ و بازرگانانی شه‌رِ نه‌بووبێ ئه‌وا هه‌مێشه‌ وه‌ك سێبه‌رێك قورسایی له‌ سه‌ر ده‌وڵه‌ت كردووه‌، واته‌ به‌رده‌وام دوو ده‌وڵه‌ت له‌ سه‌ر كار بوون. هه‌میشه‌ له‌ پشت په‌رده‌ی سیاسه‌تمه‌دارانی ده‌وڵه‌تی توركیاوه‌ كۆمه‌ڵێك ژه‌نه‌رِاڵی شه‌رِ هه‌بوون كه‌ رێگه‌ی مانه‌وه‌یان له‌ شه‌رِ دا دیوه‌، دیاره‌ ئه‌مان له‌ ده‌وڵه‌تی ئاسایی به‌هێز تر بوون و زیاتر قسه‌یان رۆشتوه‌. ئه‌گه‌ر جارجاره‌ له‌ لایه‌ن كه‌س یا حیزبی ده‌سه‌ڵاتدار و به‌رِێوه‌به‌ری ده‌وڵه‌ت بیر له‌ چاره‌سه‌ری ئاشتیانه‌ و دیموكراسیانه‌ی پرسی كورد كرابێته‌وه‌، ئه‌وا ئه‌رته‌ش ده‌سپێشخه‌ری كردووه‌ و به‌ جۆرێ ئاسته‌نگی دروست كردووه‌.

هه‌ر بۆیه‌ش مودیلی زاڵ به‌ سه‌ر چاره‌سه‌ری كێشه‌ی كورد و رێگرتن له‌ به‌رده‌م ئه‌وه‌ی كورد به‌ به‌شێك له‌ مافه‌كانی شاد بێ، هه‌میشه‌ شێوازی عه‌سكه‌رتارییه‌ت و سه‌ركوتی سه‌ربازی بووه‌. هه‌ر وه‌ك ووتم ئه‌م هه‌ڵس و كه‌وته‌ ته‌نیا به‌ دژی نه‌یارانی كوردی ناوخۆیی نه‌بووه‌. به‌ڵكو به‌ یه‌ك چاو له‌ گشت كوردێكی روانیوه‌ و به‌ یه‌ك راده‌ هه‌وڵی بێكاریگه‌ر كردنی داوه‌. دان پێدانان و ئیعترافی چه‌ندین ژه‌نه‌رِاڵی گه‌وره‌ له‌ مێدیاكانی توركیا دا ده‌رده‌خات كه‌ زۆر جار له‌ ژێر ناوی سه‌ركوت كردنی نه‌یاره‌كانی خۆیان هه‌وڵی لاواز كردنی خه‌باتی گه‌لی كوردیان داوه‌ له‌ كوردستانی عێراق دا.

توركیا هه‌تا ئه‌م ده‌ ساڵه‌ی دواییش له‌ هێنانه‌ زمانی وشه‌ی" كورد" خۆی ده‌بوارد و به‌ به‌شێك له‌ نه‌ته‌وه‌ی توركی ده‌زانی، ئێستاش به‌شێكی زۆری سیاسه‌تمه‌دارانی تورك ده‌ستبه‌رداری ئه‌م لۆژیكه‌ نه‌بوون و به‌ "توركی شاخستانی"یان ناوزه‌د ده‌كه‌ن. توركیا له‌م بواره‌دا بچووكترین دوودڵی له‌ خۆی نیشان نادات. ئێستاش پارته‌كانی لای خۆمان به‌ گروهێكی بچووك ناو ده‌بات و سه‌ركرده‌كانی به‌ سه‌رۆك عه‌شیره‌. ئه‌گه‌ر جارجایش له‌ گه‌ڵیان له‌ په‌یوه‌ندی دا ده‌بێت هه‌وڵی ئه‌وه‌ ده‌دات به‌ گژ یه‌كتریان دا بكات. هه‌رگیز چاوی بینینی وشه‌ و ئاڵای كوردستانیان نیه‌. هیچ ئه‌م شته‌ ناشارنه‌وه‌ و له‌ دیداره‌ دیپلۆماسیه‌كان دا راشكاوانه‌ ده‌هێننه‌ زمان. له‌ راستی دا لوژیك و تێرِوانینی به‌رِێوه‌به‌رانی توركیا هیچ جیاوازیه‌كی نیه‌ له‌ گه‌ڵ ئه‌و قسانه‌ی ئه‌حمه‌دی نه‌ژاد سه‌رۆك كۆماری ئێران كه‌ خوازیاری جیهانیكه‌ بێ ئیسرائیل. خۆ ئه‌گه‌ر ئه‌حمه‌دی نه‌ژاد ئه‌مرِۆ ده‌ڵێت: پێویسته‌ ئیسرائیل له‌ سه‌ر نه‌خشه‌ی جیهان بسرِدرێته‌وه‌، "سوله‌یمان ده‌میرێل"ی سه‌رۆك وه‌زیرانی پێشووی توركیا، ده‌یان ساڵ له‌مه‌وبه‌ر گوتبووی "ئه‌گه‌ر ده‌وڵه‌تێكی كوردی له‌ ئه‌فریقاش دابمه‌زرێ ئه‌وا ده‌یسرِینه‌وه‌."

+ نوشته شده در چهارشنبه 1384/08/11ساعت 22:41 توسط شۆڕشگێڕ |

په‌رده‌ی کچێنی
په‌رده‌ی کچێنی - ته‌نیا یه‌ک حه‌کایه‌‌ته
ئیمه‌یلی دانه‌ری ئه‌م بابه‌ته مه‌رزه جه‌وانمه‌رد 2005.10.27

به‌گوێره‌ی قسه‌ی كارولا ئێریكسۆن و مۆنیكا كرستیانسۆن که‌ هه‌ردووک مامان و خوێندکاری خولی دوکتۆرین له ئومێۆ، په‌رده‌ی کچێنی بوونی نییه‌ و ئه‌وه‌ ته‌نیا یه‌ک حه‌کایه‌ته‌. ئه‌وان ده‌ڵین: "توێژینه‌وه‌ییه‌کی زۆر کراوه‌ و نیشانی داوه په‌رده‌ی کچێنی وجوودی نییه‌. به‌ڵام به‌ زۆره‌ملی ئه‌م باوه‌ڕه هه‌ر زیندوویه."

کارولا ئێریکسۆن و مۆنیکا کریستیانسۆن خوێندکاری پزیشکی زانکۆی ئومێۆ په‌یوه‌ست به‌ خوێندنگه‌ی لێکۆڵێنه‌ری هه‌مان زانکۆن‌. کارولا ئێریکسۆن، توێژینه‌وه له‌سه‌ر سامی زان له‌نێو ژنان و پیاواندا ده‌کا و مۆنیکا کریستیانسۆن توێژینه‌وه‌ له‌سه‌ر قه‌بووڵی مه‌ترسییه‌کانی‌ پێوه‌ندی سێکسی له‌نێو جحێڵاندا ده‌کا. ئه‌وان له‌په‌نای نووسینی تێزه‌کانیان ده‌ستیان به‌ توێژینه‌وه‌یه‌ک‌ سه‌باره‌ت به‌ په‌رده‌ی کچێنی کردووه‌.
- ساڵی ڕابردوو ئێمه له‌لایه‌ن به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی پارێزگا به‌شی بنکه‌ی ژێنده‌ر لێمان قه‌بووڵکرا سه‌باره‌ت به ئه‌زمون و هه‌ڵوێستی جه‌حێڵان له‌ئاست‌ په‌رده‌ی کچێنی توێژینه‌وه‌یه‌ک بکه‌ێن.

ئه‌م دوو که‌سه‌ تازه‌ به‌رلێکۆڵێنه‌وه‌یه‌کیان ته‌واو کردووه‌ به‌ڵام هێشتا هه‌ڵسه‌نگاندنی له‌سه‌ر نه‌کراوه. له‌م لێکۆڵینه‌وه‌دا 200 جحێڵ له‌ ئومێۆ باسی ئه‌وه‌یان کردووه‌ که‌ کاتێک وشه‌ی په‌رده‌ی کچێنی ده‌بیسن،‌ چ بیر ده‌که‌نه‌وه‌. کارولا و مۆنیکا به‌رنامه داده‌ڕێژن بۆ لێکۆڵینه‌وه‌‌یه‌کی گه‌وره‌تر له‌ سێ خوێندنگه‌ی دواناوه‌ندی شاره‌کانی ئومێۆ، شێلێفتێ و لیكسێلێ.

ئه‌م پرسه‌ چه‌ند ساڵ له‌مه‌وبه‌ر سرنجی کارۆلا و مونیکای ڕاکێشا، ئه‌ویش کاتێک بوو که‌ ئه‌وان به‌شداری خولێکی ڕاهێنانی توێژینه‌وه‌ بوون؛ له‌وێ باس و لێدوان سه‌باره‌ت به‌ بوون و نه‌بوونی پرده‌ی کچێنی ده‌ستیپێکرد.
- هه‌رچه‌ند ئێمه‌ هه‌ردووکمان چه‌ندین ساڵ وه‌ک مامان کارمان کردووه‌، به‌ڵام نه‌ من و نه‌ مۆنیکا هیچ کاممان په‌رده‌ی کچێنیمان نه‌دیتووه‌.

دوایی ئه‌وان لێکۆڵینه‌وه‌یه‌کی ئه‌ده‌بییان له‌سه‌ر بابه‌ته‌که‌ کرد و چاویان به توێژینه‌وه‌ییه‌کی زۆر که‌وت‌ که‌ هه‌مان شتی نیشانده‌دا، ئه‌ویش ئه‌وه‌ی که په‌رده‌ی کچێنی وجوودی نییه. ورده‌ورده‌ ئه‌م‌ توێژینه‌وه‌ ئه‌ده‌بییه‌ وای لێهات که‌ ته‌نانه‌ت بوو به‌ یه‌ک کاپیتل له‌ ئانتۆلۆژی جه‌سته‌ و ژێنده‌ر له‌ پزیشکیدا (2004).
- له‌سه‌ره‌تای هاوینێ، ئیمه‌ له‌ ڕادێو P1 به‌شداری به‌رنامه‌ی "ژێنده‌ر" مان کرد. دوایی له‌لایه‌ن دوکتۆرێکی ژنان پێوه‌ندیمان له‌گه‌ڵ گیرا که‌ 15 ساڵ له‌مه‌وبه‌ر لێکۆڵینه‌وه‌ییه‌کی له‌سه‌ر ئه‌م بابه‌ته‌ کردبوو و له‌ گۆڤاری دوکتۆراندا واتا Läkartidningen بڵاویکردبووه‌. ئه‌و توێژینه‌وه‌یه‌ش‌ هه‌مان شتی نیشان دابوو: "په‌رده‌ی کچێنی یه‌ک حه‌کایه‌ته."

- هه‌رچه‌ند که‌ زانیارییه‌که‌ له‌مێژه‌ هه‌بووه‌‌، به‌ڵام هه‌مان باوه‌ڕی کۆن هه‌ر ماوه‌ته‌وه‌. ئه‌و دوکتۆره‌‌ی که‌ پێوه‌ندی له‌گه‌ڵ ئێمه‌ گرتبووو، پێیوابوو شایه‌د‌ ئه‌و وه‌خته‌ی که‌ ئه‌و توێژینه‌وه‌که‌ی کرد، ‌زه‌مانی ئه‌م زانیارییه‌ نه‌گه‌یی بوو، به‌ڵام پرسیار ئه‌وه‌یه‌ ئایا له‌به‌ر هۆی‌ ئایینی، سیاسی و ئابووری قه‌ت زه‌مانی ئه‌م زانیارییه ‌ده‌گا؟

زۆر که‌س هه‌ن که‌ پاره‌ به‌ ئه‌مه ‌په‌یدا ده‌که‌ن، که‌ چه‌ند ته‌قه‌ڵان له‌ زارکی گولینکی کچانی جحێڵ بده‌ن. ته‌نانه‌ت ئه‌وه‌ش ده‌کرێ له‌ ڕێگای ئینته‌رنێت‌ "man-made hymen" بکری.

مۆنیکا و کارۆلا ده‌ڵین:
- زۆر له‌ ژنانی جه‌وان‌ بیر له‌ په‌رده‌ی کچێنی ده‌که‌نه‌وه‌ و بێجێ خۆیان نیگه‌ران ده‌که‌ن، بۆیه‌ زانیاری گرینگه‌. هیچ په‌رده‌یه‌ک له‌ ئارادا نییه‌، ته‌نیا یه‌ک زارکی گولینک‌. هه‌ر بۆیه‌ش ناکرێ ببیندرێ که‌ ئایا ژنێک سێکسی هه‌بووه‌ یان نه‌بووه‌.

وه‌رگێڕان له‌ سویدییه‌وه: مه‌رزه‌ جه‌وانمه‌رد
گۆڤاری Genus 3-2005
 
سه‌رچاوه‌ی وێبلاگی مه‌ریوان سایتی دیمانه‌یه‌ و له‌به‌ر ئه‌وه‌ی که‌ نوسراوه‌که‌ به‌لامانه‌وه‌ جالب بو داماننا که‌ ئێوه‌ له‌سه‌ری بۆچوون بده‌ن و ڕای خۆتان بنوسن
+ نوشته شده در چهارشنبه 1384/08/11ساعت 22:25 توسط شۆڕشگێڕ |

 
استفاده از مطالب اين وبلاگ تنها با ذكر منبع آزاد است.